या तंत्रज्ञानाने रक्तवाहिनेचे ब्लॉकेज प्रमाण सुनिश्चित करून अनावश्यक अँजिओप्लास्टी टाळणे शक्य झालेले आहे. हृदयाच्या रक्तवाहिनीमधील ब्लॉकेज आहे की नाही, हे ठरविण्यासाठी अँजिओग्राफी ही एकमेव तपासणी करण्यात येते. जर ब्लॉकेज असल्यास त्यावर अँजिओप्लास्टी करून निदान केले जाते. परंतु रुग्णांच्या रक्तवाहिनीचे ब्लॉकेजचे प्रमाण किती प्रमाणात आहे, हे ठरविण्यासाठी अद्याप कोणतेचे सुनिश्चित तंत्रज्ञान नसल्यामुळे रुग्णावर गरज नसताना अँजिओप्लास्टी करण्यात येत, असे हे टाळण्यासाठी एफएफआर तंत्रज्ञानाच्या आधारे आता रक्तवाहिनेचे ब्लॉकेज प्रमाण पाहून अनावश्यक अँजिओप्लास्टी टाळणे. शक्य आहे.

अपोलो हॉस्पिटलमधील हृदयशल्यचिकित्सक (Cardiologist in Nashik)डॉ. सुधीर शेतकर यांनी उत्तर महाराष्ट्रात सर्वाधिक जास्त म्हणजे ५० रुग्णांवर एफएफआर अत्याधुनिक तपासणीचा वापर केला. त्यामध्ये २० रुग्णांवर अनावश्यक अँजिओप्लास्टी करण्याची गरज नसल्याचा सल्ला देत त्यांची ही प्रक्रिया टाळण्यात आली. हार्ट ब्लॉकेज असणांच्या रुग्णांसाठी हे अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आशेचा नवीन किरण असल्याची माहिती डॉ. शेतकर यांनी पत्रकार परिषदेत दिली.

अपोलो हॉस्पिटलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. हरी मेनन, हृदय शस्त्रक्रिया तज्ञ डॉ. अभयसिंग वालिया याप्रसंगी उपस्थित होते.

काय आहे एफएफआर तंत्रज्ञान ?

‘एफएफआर’ म्हणजे फ्रॅक्शनल फ्लो रिझर्व्ह हा नवीन अत्याधुनिक आविष्कार आहे. ज्यांद्वारे हृदयाचा रक्तवाहिन्यांमधील गुठळी (क्लॉट) | पूर्वीचा आणि गुठळी नंतरचा रक्तदाब मोजून ही प्रणाली माहिती देते. याद्वारे हृदयाला ब्लॉकेजमुळे हृदयाला खरेच रक्तपुरवठा कमी होत आहे की नाही, हे सुनिश्चित केले जाते.

The post अपोलो हॉस्पिटलमध्ये एफएफआर तंत्रज्ञान appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.

अत्याधुनिक एफएफआर तंत्रज्ञान हृदयरुग्णांसाठी एक प्रकारे वरदानच असून, त्यामुळे अनावश्यक अॅन्जिओप्लास्टी टाळता येणे आता शक्य होणार आहे, अशी माहिती अपोलो हॉस्पिटलचे विख्यात हृदयरोगतज्ज्ञ (Cardiologist in Nashik) डॉ. सुधीर शेतकर यांनी पत्रकार परिषदेत दिली.

रुग्णांची अॅन्जिओग्राफी केल्यानंतर हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांमध्ये ब्लॉकेज असल्यास त्याला कोरोनरी आर्टरी डिसीज असे म्हटले जाते. आतापर्यंत हृदयाच्या रक्तवाहिनीतील ब्लॉकेज बघण्यासाठी अॅन्जिओग्राफी ही एकमेव तपासणी होती. अॅन्जिओग्राफी केल्यानंतरच हे निष्पन्न होते, की अॅन्जिओप्लास्टी करावी की बायपास शस्त्रक्रिया. हार्ट ब्लॉकेज असलेल्या रुग्णांसाठी एक चांगली बातमी आहे, की प्रत्येक ब्लॉकला ओपन हार्ट सर्जरी किंवा अॅन्जिओप्लास्टीची आवश्यकता नसते. मग कसे ठरवायचे की हा ब्लॉक त्रास देणार आहे की नाही, कसे ठरवायचे की या ब्लॉकची अॅन्जिओप्लास्टी करून काही फायदा होणार की नाही याबाबत बोलताना डॉ. शेतकर पुढे म्हणाले, की अॅन्जिओग्राफी आपण रक्तवाहिन्यांतील ब्लॉकेजेस बघतो आणि त्या ब्लॉकेजने खरेच हृदयाला रक्तपुरवठा कमी होतो किंवा नाही हे सिद्ध करण्यासाठी आतापर्यंत कोणताच अचूक पर्याय नव्हता. आतापर्यंत आपण स्ट्रेस टेस्टद्वारे हे ठरवायचे की एखाद्या ब्लॉकला अॅन्जिओप्लास्टीची गरज आहे किंवा नाही; परंतु या टेस्टला बऱ्याच मर्यादा आहेत. फ्रेंक्शनल फ्लो रिझर्व्ह (एफएफआर) हा एक नवीन अत्याधुनिक आविष्कार आहे, ज्याने हा प्रश्न संपुष्टात आलेला आहे. हृदयाच्या रक्तवाहिनीमधला इंट्रो कोरोनरी प्रेशर (दाब) व प्रवाह मोजून ही प्रणाली माहिती देते, की.

ब्लॉकेजमुळे हृदयाला खरेच रक्तपुरवठा कमी होतो आहे किंवा नाही. या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून आपण रुग्णावर होणारी अनावश्यक अॅन्जिओप्लास्टी टाळू शकतो. एफएफआरद्वारे आपल्याला वैज्ञानिक पुरावा मिळतो की अॅन्जिओप्लास्टी व बायपास शस्त्रक्रिया करण्याची खरेच गरज आहे की नाही, एफएफआरमध्ये एक विशिष्ट तार ज्यामध्ये एक प्रेशर सेन्सर असतो. तो रक्तवाहिनीमध्ये ठेवण्यात येतो त्याद्वारे आधीचे व ब्लॉकच्या पुढचे प्रेशर मोजण्यात येते. ब्लॉक जास्त नसेल, तर दोन्ही बाजूस प्रेशरमध्ये जास्त अंतर नसते. दोन्ही बाजूचा दाब सारखा असेल, तर त्याचा एफएफआर १ असतो. जसा ब्लॉकेज वाढतो, तसे ब्लॉकच्या पलीकडील प्रेशर कमी होत जाते व एफएफआर कमी होतो.

एफएफआर ०.८० याचा अर्थ असा की ब्लॉकेज इतका जास्त आहे, की हृदयाला २० टक्के रक्तपुरवठा कमी होतो. ज्यांचा एफएफआर ०.८० पेक्षा जास्त आहे त्यांच्यावर फक्त औषधोपचाराद्वारे उपचार करणे शक्य आहे. अशाप्रकारे ब्लॉकेजचा एफएफआर मोजून आपण अनावश्यक अॅन्जिओप्लास्टी किंवा बायपास शस्त्रक्रिया टाळू शकतो. नाशिकच्या अपोलो हॉस्पिटलमध्ये आपण उत्तर महाराष्ट्रात सर्वाधिक म्हणजे पन्नास रुग्णांवर एफएफआर या आधुनिक तपासणीचा वापर केला आहे. ज्यात वीस रुग्णांवर अनावश्यक अॅन्जिओप्लास्टी करण्याची गरज नाही असे निष्पन्न झाले. हार्ट ब्लॉकेज असणाऱ्या रुग्णांसाठी हे अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आशेचा नवीन किरणच म्हणावा लागेल, असेही डॉ. शेतकर यांनी सांगितले, पत्रकार परिषदेत हॉस्पिटलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी व वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. हरी मेनन व हृदयरोगतज्ज्ञ डॉक्टर अभयसिंह वालिया हेही उपस्थित होते.

The post अत्याधुनिक एफएफआर तंत्रज्ञान हृदयरुग्णांसाठी वरदान appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.

अँजिओग्राफी चाचणीत हृदयरोग निदान झाले तरीही, हृदयाला योग्य प्रमाणात रक्तपुरवठा होत असल्यास अँजिओप्लास्टी किंवा बायपास करण्याची गरज नसते. मात्र, रक्तपुरवठ्याचे 10 प्रमाण मोजणारे तंत्रज्ञान अर्थात एफएफआर (फंक्शनल फ्लो रिझर्व्ह) उपलब्ध असतानाही त्याबाबत फारशी माहिती नसते. त्यामुळे अनेकदा गरज नसतानाही अँजिओप्लास्टी केली जाते. अपोलो हॉस्पिटलने गेल्या काही दिवसांत अशा ५० रुग्णांना एफएफआर तंत्राने दिलासा दिल्याची माहि हृदयरोग तज्ज्ञ ( Cardiologist in Nashik )डॉ. सुधीर शेतकर यांनी दिली.

पंचवटीतील अपोलो हॉस्पिटलमध्ये आयोजित पत्रकार परिषदेत त्यांनी या तंत्राबद्दल माहिती दिली. ते म्हणाले, एखाद्या रुग्णाची अँजिओग्राफी केल्यानंतर हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांमध्ये ब्लॉकेज दिसल्यास त्याला कोरोनरी आर्टरी डिसिज म्हणतात.

आतापर्यंत रक्तवाहिनीतील असे ब्लॉकेज पाहण्यासाठी अँजिओग्राफी ही एकमेव तपासणी होती. त्यानंतरच अँजिओप्लास्टी की बायपास शस्त्रक्रिया हे ठरवले जाते. अनेकदा अँजिओग्राफीत जे ब्लॉकेज दिसतात ते अत्यंत कमी प्रमाणात रक्तपुरवठ्याला बाधा आणतात. अशा रुग्णांना योग्य औषधोपचाराने हृदयशस्त्रक्रियेविना आरोग्यदायी आयुष्य जगता येते. मात्र, रक्तपुरवठा किती प्रमाणात होतो आहे, हे एफएफआरद्वारे समजू शकते. या चाचणीचे मापदंड हे जगभरात सारखेच असल्याने त्याचा थेट अचूक निदानात होतो. हृदयाला केवळ ८० टक्क्यांखाली रक्तपुरवठा होत असेल तर अशावेळी अँजिओप्लास्टिचा निर्णय घ्यावा लागतो. मात्र, एफएफआर तंत्रज्ञान रुग्णांसाठी वरदान असल्याचे डॉ. शेतकर म्हणाले. यावेळी अपोलो हॉस्पिटलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि वैद्यकीय शस्त्रक्रिया तज्ज्ञ डॉ. अभयसिंग वालिया उपस्थित होते.

असे आहे एफएफआर तंत्र

हृदयाच्या रक्तवाहिनीमधील (इंट्रा कोरोनरी) प्रेशर (दाब) आणि प्रवाह मोजून ही प्रणाली अचूक माहिती पुरवते. त्यासाठी सदोष रक्तवाहिनीत सेन्सर असलेली एक तार पाठवली जाते. रक्ताच्या गुठळीआधीचा आणि त्यापुढील अशा दोन ठिकाणचा दाब या सेन्सरद्वारे मोजला जातो. त्यावरुन रक्तपुरवठ्याला नेमका किती टक्के बाधा पोहोचते आणि हे समजते आणि त्यावरुन तज्ज्ञ शस्त्रक्रियेबाबत निर्णय घेऊ शकतात. म्हणजे ब्लॉकच्या आधीचा रक्तपुरवठा हा १०० टक्के आणि पुढील ९० टक्के असेल. याचा अर्थ ब्लॉकमुळे केवळ १० टक्के रक्तपुरवठ्यावर परिणाम होतो. ज्यावर औषधोपचार किंवा अन्य उपचार होऊ शकतील.

The post एफएफआर तंत्राद्वारे अनावश्यक अँजिओप्लास्टी टाळणे शक्य appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.

नवे नाशिक ज्येष्ठ नागरिक मंडळाच्या वतीने जागतिक हृदय दिनानिमित्त आयोजित परिसंवादामध्ये अपोलो हॉस्पिटलचे हृदयविकारतज्ज्ञ डॉ. अभयसिंग वालिया व डॉ. सुधीर शेतकर (Cardiologist in Nashik)यांनी सहभाग घेतला.

यावेळी अधिक माहिती देताना डॉ. सुधीर शेतकर म्हणाले, की हृदयविकाराची लक्षणे मुख्यत्वे पोटात जळजळ होणे, हृदयाच्या डाव्या बाजूला दुखणे, एका हाताला मुंग्या येणे, चालताना दम लागणे, अतिचरबीचे प्रमाण यासारखी कारणे जाणवल्यास त्वरित हृदयविकार ‘तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे गरजेचे आहे.

हृदयविकार टाळण्यासाठी तंबाखूचे सेवन न करणे, बसून न राहणे, हालचाल करणे, धूम्रपान, तेलकट पदार्थाचे सेवन न करणे, मटण न खाता मासे खाणे, रोज अर्धा तास जोरात चालणे, दोन ते तीन जिने चढउतार करणे, प्रकृतीला झेपेल इतका व्यायाम करणे यासारख्या गोष्टी आचरणात आणल्यास हृदयविकार टाळता येतो असेही ते म्हणाले.

या कार्यक्रमात प्रामाणिकपणे रुपये दीड लाखांची रक्कम परत करणाऱ्या रिक्षावाला छोटू पाटील व • सिव्हील हॉस्पिटलमधील बालरोगतज्ञ डॉ. गाजरे, डॉ. ठाकूर आणि कर्मचारी भावना कंडाळे यांचा विशेष गौरव करण्यात आला. यावेळी नवे नाशिक ज्येष्ठ नागरिक मंडळाचे अध्यक्ष देवराम सैंदाणे यांनी डॉ. अभयसिंग वालिया व डॉ. सुधीर शेतकर, अपोलोचे मार्केटिंग हेड डॉ. मंगेश जाधव, लोकज्योती ज्येष्ठ नागरिक मंचाचे कोषाध्यक्ष जितेंद्र येवले यांना श्रीफळ व पुष्पगुच्छ देऊन त्यांचे स्वागत केले. कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक अध्यक्ष देवराम सैंदाणे, सूत्रसंचालन सावळीराम तिदमे यांनी केले तर आभारी नंदकुमार दुसानिस यांनी मानले. या कार्यक्रमासाठी जयराम गवळी, रमेश सोनवणे, दिनकर शेळके, सुखदेव भामरे, दत्तात्रय खांडरे, आत्माराम देसले, अलका गारसे, प्रमिला पांडे यांनी विशेष परिश्रम घेतले.

The post हृदयविकारानंतर पहिले तीन तास महत्त्वाचे appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.

माणसाची सुयोग्य जीवनपद्धती, आहारपद्धती, आशावादी दृष्टिकोन, नियमित व्यायाम, मनाची शांतता, स्वास्थ्यपूर्ण जगण्याची कला, शांत झोप या सर्व बाबी उच्च जीवनमानासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत, असे प्रतिपादन अपोलो हॉस्पिटलचे कार्डियोलॉजिस्ट (Cardiologist in Nashik) डॉ. सुधीर शेतकर यांनी केले.

अॅड. हांडे शिक्षणशास्त्र महाविद्यालयात आयोजित दोनदिवसीय चर्चासत्राच्या दुपारच्या सत्रात केले. शेतकर म्हणाले की, मानवी जीवन धकाधकीचे बनत चालले आहे. या धावपळीच्या युगात मानवाने स्वतःकडे लक्ष देण्याची गरज आहे. जीवनात विज्ञानवाद आणून वार्षिक शारीरिक तपासणी होणे गरजेचे आहे. आजार बळावल्यानंतर उपचार करण्यापेक्षा वेळीच प्रतिबंध केले, तर मानवी जीवन सुखी होईल, असा आशावादही त्यांनी व्यक्त केला.

प्राचार्य चंद्रकांत बोरसे यांनी सूत्रसंचालन केले. याप्रसंगी डॉ. मंगेश जाधव यांची प्रमुख उपस्थिती होती. आभार प्रदर्शन प्रा. अनिता शेळके यांनी केले.

The post सुयोग्य जीवनशैलीमुळे आयुष्यमान उंचावते appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.

हृदयविकार तज्ज्ञ ( Cardiologist in Nashik )डॉ. सुधीर शेतकर यांनी संवाद साधताना कातकाडे यांना अतिदक्षता विभागात भरती करताना त्यांची परिस्थिती अत्यंत गंभीर असल्याचे तसेच त्यांना कमी रक्तदाब, फुप्फुसांमध्ये पाणी आणि ऑक्सिजनचा कमी पुरवठा आदि लक्षणांमुळे कातकाडे यांच्या हृदयाची कार्यक्षमता ३० टक्के एवढी खालावली होती अशी माहिती दिली.

कातकाडे यांना २१ दिवसांसाठी व्हेंटिलेटरवर ठेवण्यात आल्यानंतर त्यांच्यावर अँजिओग्राफीची शस्त्रक्रिया करण्यात आल्याचे डॉ. शेतकर यांनी सांगितले.

अँजिओग्राफी दरम्यान हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांमध्ये गंभीर ब्लॉकेजेस असल्याचे आढळून आल्यानंतर करण्यात आली. हृदयावर शस्त्रक्रिया करताना रुग्णाला बेशुद्ध अवस्थेत अँजिओग्राफी दरम्यान हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या रक्तवाहिन्यांमध्ये गंभीर ब्लॉकेजेस असल्याचे आढळून आल्यानंतर त्यांच्यावर बायपास शस्त्रक्रिया करण्यात आली. हृदयावर शस्त्रक्रिया करताना रुग्णाला बेशुद्ध अवस्थेत

The post हृदयरोग रुग्णावर यशस्वी शस्त्रक्रिया appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.

आपल्या हृदयाला तीन रक्त वाहिन्यांद्वारे रक्तपुरवठा करण्यात येतो. रक्तवाहिनी आपापल्या भागाला रक्त पुरवठा करते. एखादी रक्तवाहिनी जर रक्ताच्या गुठळीमुळे पूर्णपणे बंद झाली, तर हृदयाच्या त्या भागाचा रक्तपुरवठा खंडित होतो.

जर वेळेवर हा रक्तपुरवठा सुरळीत करण्यात आला नाही तर हृदयाचा तो भाग कायमचा मृत होतो आणि हृदयाचे पंपिंग कमी होते. जर रक्तवाहिनी बंद राहिली तर ताशी ८ टक्के हृदयाचा भाग कायमचा मृत होत जातो. आणि १२ तासांनंतर पूर्ण भाग मृत होतो. अचानक कमी झालेल्या पंपिंगमुळे हार्ट फेल होऊ शकते (कार्डिओजनिक शॉक) किंवा काही रुणांमध्ये हृदयाचे ठोके कमी झाल्यामुळे मृत्यू होऊ शकतो. त्वरित ब्लॉक झालेली रक्तवाहिनी मोकळी केल्याशिवाय दुसरा विकल्प नसतो. जेवढ्या रक्तवाहिन्या त्वरित मोकळ्या करण्यात यश येईल तेवढ्या हृदयाच्या भागाला आपण वाचवू शकतो.

हृदयाला रक्तपुरवठा करणारी रक्तवाहिनी पूर्णपणे ब्लॉक झाली असेल तर त्याला दोन पर्याय आहेत. यात रक्त पातळ करण्याकरिता इंजेक्शन घेऊन रक्तवाहिनीसाठी मार्ग करणे (ज्याला थ्रोम्बोलिसीस म्हणतात किंवा प्रत्यक्ष डोळ्यांसमोर रक्तवाहिनी पाहून तिला मोकळे करणे, ज्याला प्रायमरी अँजिओप्लास्टी म्हणतात. यातील दुसऱ्या पर्यायात प्रायमरी अँजिओप्लास्टी ही रक्त मोकळी करण्यात ९५ टक्केपेक्षा जास्त कैसेसमध्ये यशस्वी होते आणि थ्रोम्बोलिसीसपेक्षा प्रायमरी अँजिओप्लास्टीमध्ये रक्तस्रावाचा धोकादेखील कमी होतो. सध्या ही सर्वोत्तम उपचार पद्धती आहे.

The post हृदयविकाराचा धक्का : प्रायमरी अँजिओप्लास्टी appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.

The post अपोलोत हृदयाची दुर्मीळ शस्त्रक्रिया यशस्वी appeared first on Dr. Sudhir S. Shetkar.